Actueel

Stigmatisering: je bént die aandoening niet, je hébt hem

4 september 2018
Onlangs tekende staatssecretaris Paul Blokhuis (VWS) het hoofdlijnenakkoord over de toekomst van de GGZ. Dit deed hij samen met 12 partijen uit het sociaal domein, waaronder de RIBW Alliantie. Het ideaalbeeld uit dit akkoord is dat er goed naar mensen wordt geluisterd, zodat zij de zorg krijgen die bij hen past. Dit sluit naadloos aan bij hoe RIBW Brabant werkt. Bij ons staan talenten, wensen en doelen van de zorgvrager centraal. Als mensen in zichzelf geloven is er veel mogelijk. Wel neemt binnen onze samenleving helaas het stigma rond individuen toe, wat niet echt bijdraagt aan dit geloof en herstel. “Iedereen heeft recht op zijn struikelblok, maar niemand heeft recht op zijn ondergang”, zoals Toon Walravens het zo treffend formuleerde, hij is lid van het landelijke Schakelteam Verwarde Personen.
afbeelding corporate website MH
De beeldvorming in onze samenleving over mensen met een psychische kwetsbaarheid is vaak nog erg eenzijdig. Hierin is nog een wereld te winnen. RIBW Brabant gaat uit van gelijkwaardigheid en is altijd dichtbij, in de wijk. Het is aan ons om de participatiemogelijkheden van mensen te versterken. Maar inclusie is geen eenzijdige beweging die alleen iets vraagt van mensen met psychische kwetsbaarheid. Het stelt ook eisen aan de samenleving. Want als je jouw plek zoekt in die samenleving, dan moet de ander die jou wel gunnen en als volwaardig zien en behandelen.

‘Verwarde personen’ bestaan niet

De wijze waarop in de media wordt gesproken en geschreven over mensen met psychische kwetsbaarheid is zeker niet altijd helpend om het stigma te doorbreken. Het zijn ‘verwarde personen’, ‘een schizofreen’ of ‘ADHD-er’. Daarmee diskwalificeer je de persoon. Want je bént deze aandoening niet, je hebt deze. Het is één van de aspecten die jou kenmerkt. Daarnaast kun je een prima ouder zijn, een goede werknemer, iemand met humor, talent voor voetballen hebben en nog veel meer.  
De term ‘personen met verward gedrag’ is sowieso een containerbegrip geworden. Het zet een stigma neer, waarbij er in 55% van de 112-meldingen ‘van een persoon met verward gedrag’ helemaal geen sprake is van een psychische kwetsbaarheid. Wetenschapsjournalist Malou van Hintum merkte in ons magazine Basis (nummer 1, 2017) al op dat er versimpeling optreedt. De nuance is gedeeltelijk verdwenen. En dat terwijl er helemaal geen verwarde personen bestaan, maar het mensen met verward gedrag zijn. 
De beeldvorming rondom mensen wordt bepaald door wat er zichtbaar is. Opvallend en afwijkend gedrag is zichtbaar, maar ben je er bewust van dat een psychische kwetsbaarheid meestal helemaal niet zichtbaar is. Circa één op de vijf Nederlanders is ermee belast. Gelukkig wordt het taboe steeds meer doorbroken. Zelfs BN'ers vertellen hoe ze dealen met hun psychische kwetsbaarheid. Die verschuiving in aandacht is belangrijk. 

Blijf kritisch op wat je leest, hoort of ziet

Ik roep iedereen op niet te denken in labels, maar te kijken naar de persoon. Oordeel niet te snel, ook niet als iemand zich op een andere manier gedraagt. Ben nieuwsgierig naar de ander, luister naar zijn verhaal en probeer de ander echt te zien. Bedenk ook dat het een dunne scheidslijn is tussen psychisch gezond zijn en ziek worden. Het kan ons allemaal overkomen. Achter een verhaal gaat vaak een veel uitgebreider verhaal schuil. Gun de betreffende persoon z’n herstel en niet z’n ondergang.
Marina Hesen, voorzitter Raad van Bestuur

Actueel
Op Wereldarmoededag in 2013 en in 2016 verscheen de armoedeglossy Quiet 500, als tegenhanger van de ...
Professionals werkzaam bij RIBW Alliantie en brancheorganisaties zoals VNG en Zorgverzekeraars ...
Het jaarlijkse Renda event voor woningcorporaties van donderdag 11 oktober ging over de identiteit ...