Actueel

“Wie wil er nou kilometers punniken of figuurzagen?”

25 februari 2015
Oprichter van RIBW Brabant Artie van Tuijn neemt na 28 jaar afscheid als bestuursvoorzitter. Een lange periode waarin veel gebeurde in de psychiatrische hulpverlening. Wat is volgens hem de kern van het werk van een RIBW? En hoe kan de organisatie inspelen op de toekomst? “Cliënten kunnen zelf prima aangeven wat hun doelen zijn.”
Artie_lowres
Even terug: hoe was de start in den beginne?
De oprichting van RIBW Brabant eind jaren ’80 was eigenlijk een soort paleisrevolutie. Mensen met psychiatrische problemen werden niet meer standaard in ‘een gesticht’ gehuisvest, verbonden aan een ziekenhuis, maar juist in huizen erbuiten. Vanaf het begin realiseerden we onze beschermd wonen-huizen in de sociale huursector. Andere RIBW’s maakten eerst nog gebruik van grote panden, maar na enkele jaren kwam de algemene beweging op gang naar beschermd wonen in normale huizen in de wijk. En nu is er weer een soort ‘omdenken’ gaande, dit keer met ‘herstel’ als centraal thema.

Wat is ‘herstel’ precies?
Herstel is niet hetzelfde als genezing: maar ook wanneer er symptomen van de ziekte blijven bestaan, kunnen mensen hiermee leren omgaan. Herstel betekent dat de cliënt eigen doelen gaat bepalen en ondersteuning krijgt van hulpverleners, lotgenoten, familie en vrienden in het bereiken daarvan. Rehabilitatie is daarbij een vorm van herstelondersteuning door hulpverleners. Concreet voorbeeld: vroeger was er bezigheidstherapie die ‘goed zou zijn voor cliënten’. Ofwel kilometers punniken, figuurzagen of weer zo’n vogelhuisje. Nu verrichten cliënten zinvolle activiteiten gericht op arbeid en vrijwilligerswerk, en kan men werken bij gewone bedrijven of instellingen. 

Kunnen cliënten zoveel eigen verantwoordelijkheid wel aan?
Heel veel van onze cliënten worden veel te laag ingeschat. Ik ben altijd voorstander geweest van ‘vraag het de cliënt’. Als je jouw werk allemaal voor hen doet, is het toch vrij logisch dat je hun ook vraagt wat zij graag willen? Een psychiatrische aandoening betekent echt niet automatisch dat iemand niets meer wil bereiken of niets kan beoordelen, integendeel. We stimuleren cliënten juist om voor zichzelf te bepalen wat men kan en wil. Dat horen we vaak terug: jullie begeleiders behandelen mij tenminste als gelijkwaardig. Cliënten zijn voor ons niet hun diagnose maar op de eerste plaats mensen. Het is tijd dat we hier als samenleving meer volwassen in worden.

Hoe zie je de rol van RIBW’s in de toekomst?
Onze toekomst gaat er volgens mij anders uitzien. Mijn standpunt is altijd geweest: laat je leiden door de vragen en wensen van cliënten en naastbetrokkenen. In de maatschappij  gaan mensen steeds meer zaken in eigen beheer organiseren: ze laten zelf hun huis bouwen, vormen kleine energiecoöperaties op wijk- of straatniveau. Op ons werkterrein gaat hetzelfde gebeuren. Als RIBW gaan we van regisseren naar faciliteren. Praktische voorbeelden? We kunnen ouders van kinderen met een autistische stoornis bijstaan in hun plannen voor huisvesting met begeleiding. Of cliënten, die samen een community willen vormen, ondersteunen in de organisatie hiervan. Met die rol van faciliteren zijn we nu ook al bezig: bijvoorbeeld met het project Cliënten Computer Support, waarin cliënten met verstand van computers andere cliënten helpen en adviseren.

In welke zin sluit de Wmo aan op de doelen van de RIBW?
De uitgangspunten van de Wmo, zoals eigen kracht, burgerschap, participatie en leefbaarheid van wijken zijn ons op het lijf geschreven. We gaan duidelijk van wonen en werken ín de wijk naar wonen en werken mét de wijk. Cliënten kunnen hun kracht nu dicht bij huis inzetten, op een manier die bij hen past. Hierbij is de verbinding met welzijn een belangrijke trend. Hoe zouden onze mensen terecht kunnen bij meer generalistische, eerstelijns voorzieningen, zoals het buurthuis? 
Kortom: meer dan voorheen is er de ruimte om volwaardig burgerschap – waar we als RIBW Brabant al sinds jaar en dag voor pleiten – vorm te geven. De Wmo, die uiteindelijk draait om meer participatie, biedt hierin nieuwe kansen. In die zin zijn de gemeenten voor ons een natuurlijke partner.

Op donderdag 23 april a.s. vindt er ter gelegenheid van het afscheid van Artie van Tuijn een symposium plaats met Hanneke Groenteman als dagvoorzitter. De discussie over de impact van de Wmo voor mensen met ernstig psychiatrische aandoeningen (EPA) staat hierbij centraal. Een aantal vooraanstaande sprekers uit het sociale domein, de overheid en de universitaire wereld zullen garant staan voor een boeiende middag. Meer informatie Is binnenkort te vinden op deze website.

Actueel
RIBW Brabant biedt in het Safehouse in Tilburg begeleid wonen aan cliënten die een ...
“Jullie bieden dus ook ‘losse’ arbeidsmatige dagbesteding? Zonder een ...
In het jaarverslag 2017 van RIBW Brabant kijken we terug op het afgelopen jaar.