Spraakgestuurd rapporteren
Binnen RIBW Brabant werken we aan verschillende ontwikkelingen om ons werk toekomstbestendig en werkbaar te houden. In 2025 onderzochten we daarom samen met een extern adviesbureau de mogelijkheden van spraakgestuurd rapporteren. “Nu wordt vaak achteraf gerapporteerd, soms pas ver na het contactmoment met de cliënt. Hierdoor kan informatie verloren gaan,” vertelt Dirk. “Bij spraakgestuurd rapporteren kan een medewerker tijdens of direct na een afspraak een rapportage inspreken in ONS, deze wordt dan automatisch omgezet naar tekst. Dit ondersteunt uniform rapporteren volgens onze eigen spelregels en sluit aan bij onze herstelgerichte manier van werken. Bij het inspreken wordt de cliënt zoveel mogelijk betrokken, bij voorkeur door dit samen te doen. Zo versterken we het eigenaarschap van de cliënt over het eigen proces.”
Deze ontwikkeling past binnen onze strategische koers voor 2025-2029, vult Anouk aan. “De zorgvraag groeit, terwijl het tekort aan zorgprofessionals toeneemt; ook in de regio Hart van Brabant. Digitalisering zoals dit kan helpen om administratieve lasten te verminderen en meer tijd vrij te maken voor directe cliëntenzorg.” Momenteel wordt verder onderzocht hoe spraakgestuurd rapporteren veilig kan worden geïmplementeerd.
Een toekomst met AI
2025 stond ook in het teken van de verkenning van AI. Een regiegroep van medewerkers onderzocht de mogelijkheden. Anouk: “In een pilot oefenden dertien medewerkers met betaalde AI-tools. Dat leverde inzichten op in de kansen en risico’s van AI voor medewerkers en verschillende functiegroepen. De volgende stap: duidelijke kaders en richtlijnen formuleren, vóórdat we op implementatie overgaan. AI kan veel opleveren, maar het moet wel goed en veilig worden gebruikt.”
Leren van levende boeken
Herstelacademie De Kiem werkt al langere tijd met ‘levende boeken’: mensen, vaak met een psychische kwetsbaarheid, die uit een diep dal zijn geklommen en hun verhaal delen. Een bijzondere ervaring voor de ‘lezer’ van een levend boek, maar het concept kent wel uitdagingen. Zo zijn er bezoekers die het lastig vinden om in een groep te zitten of vragen te stellen en daarom niet naar een bijeenkomst met een levend boek gaan. Daarom bracht RIBW Brabant een technologische en sociale innovatie samen. Dirk: “In 2025 hebben we drie verhalen opgenomen en omgezet naar een virtual reality-versie. De verhalen zijn nu ook via een VR-bril beschikbaar en daardoor ook op een andere manier toegankelijk, voor iedereen. Zo hopen we meer mensen te stimuleren om ook iets met hun problemen of kwetsbaarheden te doen.”
Vertragen met moreel beraad
Innovatie gaat verder dan technologieën en processen; ook op sociaal vlak gaan we vooruit. In 2025 organiseerden we een aantal ‘morele beraden’. Teams van collega’s gingen – met hulp van een speciale gespreksmethode én een hiervoor opgeleide gespreksleider – met elkaar om tafel om ethische dilemma’s te bespreken. Vaak naar aanleiding van een concrete situatie. Denk aan: wat doe je als een cliënt regels aan zijn laars lapt of afspraken niet nakomt? Spreek je iemand aan of leg je het naast je neer. “Ieder moreel beraad is geëvalueerd met de deelnemers. Wat heeft het gesprek opgeleverd, en hoe kunnen we verder met de opbrengst?”, vertelt Anouk. “Medewerkers waren positief. Het gaf hen de ruimte om te vertragen. Om stil te staan bij waarom je in een bepaalde situatie op een bepaalde manier reageert, en wat het juiste is om te doen. Wil je herstel goed kunnen ondersteunen, dan is ethische reflectie heel belangrijk. Het helpt onze medewerkers om in moreel lastige situaties bewust, professioneel en menswaardig te handelen — samen, in plaats van alleen.”
De pilot is inmiddels afgerond, maar de ontwikkelingen gaan door. “We hebben akkoord gekregen om de morele beraden voort te zetten. Daarnaast zijn we aan de slag met het opzetten en doorontwikkelen van een ethische adviesgroep. Ethische dilemma’s zijn een belangrijk onderdeel van ons werk. Met dit soort sociale innovaties ondersteunen we onze medewerkers en bewaken we de kwaliteit van onze zorg.”
Nieuwe kansen
Bij RIBW Brabant werken we aan een toekomstbestendige organisatie en hebben een scherp oog voor nieuwe kansen en innovaties om betere herstelondersteuning te bieden. Innovaties zijn daarin geen doel, maar een middel. “Ze ontstaan meestal vanuit een probleem. Daarom moeten we als organisatie goed begrijpen welke problemen en uitdagingen er op de werkvloer spelen en hen betrekken bij het ontwikkelen van ideeën. Daar liggen kansen voor innovatie. Afgelopen jaar brachten we dat beter in beeld, volgend jaar kunnen we daarop doorpakken.”